Yazı Detayı
05 Ocak 2018 - Cuma 13:31 Bu yazı 325 kez okundu
 
İRAN'DAKİ İÇ KARIŞIKLIKLARIN AMACI NE?
İhsan YILMAZ
İhsanyilmaz_761@hotmail.com
 
 

Tarih sahnesinde geçmişten beri çoğu krallık imparatorluk ve devletler adından bahsettirdi. Savaşlar yıkımlar  felaketler insanoğlu yaratıldığı günden itibaren bir sürü olaya tanıklık etti. Gerek iç karışıklıklar gerekse dış baskılar yüzünden çoğu devlet tarih sahnesinden silinip gitti. Günümüzde güçlü olan emperyalist ülkeler yine iş başında... iş başında dememin sebebi de şu anda İran'da patlak veren olaylar. Peki amaç ne olabilir? Ha buldum İran 'daki zengin yer altı kaynakları ve bitmek tükenmek bilmez doğalgazı madeni... Şimdi de İran'daki olayların gelişme aşaması ve bu konuda yapılan araştırmalar var. Birde bu araştırmalara bakalım...

Kafkasya Stratejik Araştırmalar Merkezi (KAFKASSAM) İran Uzmanı Çağatay Balcı, İran'da post modern bir darbe olduğunu söylüyor. Kitlesel düzeyde bir nitelik kazanan gösterilerin İran’da halkın öncelikli gündemi haline geldiğini belirten İran Uzmanı Çağatay Balcı, "Gösterilerdeki motivasyon ve söylemlerin hayat pahalılığı, yoksulluk, işsizlik ve diğer ekonomik sorunlara yönelik tepki üzerine kurulu olması ve dahası bu durumdan Cumhurbaşkanı Ruhani’yi sorumlu tutan algı dikkat çekici" dedi. İran'ın dini lideri Hameney resmi internet sayfasından: "Düşmanlarımız ülkede isyan çıkarttı. Savaş çıkartmaya çalışıyorlar. İsyan çıkartmak için para silah ve ajanları kullanıyorlar" açıklamasında bulundu. Türkiye, İran'da altıncı gününe giren protesto gösterileriyle ilgili resmi açıklama yaptı. Dışişleri Bakanlığı internet sitesinde yer alan açıklama şöyle: "İran'da 28 Aralık tarihinde başlayan gösterilerin yayılarak sürdüğü ve çıkan olaylarda ölenlerin olduğu, ayrıca kamu binalarının zarar gördüğü yönündeki haberlerden endişe duyulmaktadır.

İran’da bir süre devam eden ve Molaların çağrısıyla eylemlerin durduğu belirtildi. Acaba İran'da sular durumu , bu fırtınanın durması geçici mi? yoksa tamamen molaların yapmış oldukları çağrıya dikkate alan muhalif göstericilerden 23 kişinin öldürken, 500'e yakın gösterici ise gözaltına alındı. 2009’da dönemin Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ın yeniden seçilmesinde usulsüzlükler yapıldığını iddia eden muhalefetin gösterileriyle karşılaştırılıyor. O dönemde eylemlerin merkez üssü Tahran iken bu kez olaylar muhafazakârların üssü Meşhed’den başlayıp yayıldı. Hatta eylemin arkasında reform yanlısı Ruhani’nin yönetimine tepkili muhafazakârların olduğu, bu minvalde başlayan isyanın bir anda rejime yöneldiği konuşuluyor.

GÖSTERİLER NASIL BAŞLADI?

Gösteriler muhafazakârların güçlü olduğu Meşhed kentinde patlak verdi.  Önce hedefte rejim değil Cumhurbaşkanı Ruhani’nin ekonomik politikaları vardı. Yumurta fiyatlarının yüzde 40 oranında zamlanması bardağı taşırmıştı. Eylemlerin arkasında ise seçimlerde Ruhani’ye rakip İbrahim Reisi vardı. 2015’te ABD ile varılan nükleer anlaşmayla ambargoların kalkmasına rağmen Ruhani söz verdiği refahı yakalayamamıştı. Ekonominin kilit sektörleri, İran’da dini yapıların ve Devrim Muhafızları’nın kontrolünde kalmaya devam etti. Bu da özellikle işsizliğin yüksek seyrettiği yoksul ve genç kesimin tepkisini topladı.

PROTESTOCULAR NE İSTİYOR?

İlk etapta sloganlarda hayat pahalılığı ve işsizlik vardı. Protestoların dili giderek rejimin simgelerini hedef almaya başladı. Protestocular, hükümete ilaveten İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in aleyhinde de sloganlar attı. Hatta İslam Devrimi ile 1979’da devrilen Şah Muhammed Rıza Pehlevi lehine bile sloganlar atıldı. Bazı eylemciler, monarşinin geri gelmesi taleplerini ifade etti. Kimi göstericiler ise kaynakların Suriye, Irak ve Yemen’de sürdürülen operasyonlara aktarılmasını protesto etti.

TAHRAN NASIL TEPKİ GÖSTERDİ?

Ruhani hükümeti önce İran’ın özgür bir ülke, gösterilerin hak olduğu şeklinde mesajlar verdi. Ancak olayların sürmesi ve ölüm haberlerinin gelmesiyle Ruhani tutumunu sertleştirerek önceki gün, “İran halkı yağmacı azınlığa cevabını verecek” diye konuştu. Sosyal medyaya da sınırlama getirildi. Kolluk güçlerinin genelde eylemcilere karşı orantısız güç kullanmadığı yönünde haber geldi.

PROTESTOLARA KİM LİDERLİK EDİYOR?

Eylemleri üstlenen merkezi bir liderlik ortaya çıkmadı. 2009’da Ahmedinejad’ın yeniden seçilmesinde usulsüzlük yapıldığını iddia eden muhalefet ‘Yeşil Hareket’ adı altında örgütlenmiş, geniş katılımlı gösterilere ülkenin orta sınıfları da katılmıştı. Ancak şu an yaşanan gösterilere daha çok toplumun yoksul kesimlerinin dahil olduğu görülüyor. Dikkat çekilen bir başka nokta da ülkede son bir yıl içinde başta Tahran olmak üzere birçok kentte, sayıları 6 bini bulan batık finans şirketlerine yatırımlarını kaptıran mağdurların varlığı. İran’da bu şekilde mağdur edilen birkaç milyon kişi olduğu tahmin ediliyor. AP ajansı, eylem çağrıları yapanlar arasında öne çıkan şahıslar arasında Roohallah Zam adlı sürgündeki bir gazeteciyi aktardı. Muhafazakâr din adamı Hüccetül-İslam Muhammed Ali Zam’ın oğlu olan Zam’a karşı rejim, 31 Aralık’ta sosyal iletişim ağı olan Telegram’a erişim yasağı getirdi.       

DIŞ DÜNYA NASIL TEPKİ GÖSTERDİ?

ABD ve İsrail hükümetleri protestocuları açıktan destekledi. Avrupa Birliği, barışçıl gösteri ve ifade özgürlüğü yönünde çağrılar yaptı.

BUNDAN SONRA NELER OLABİLİR?

Yorumcular, İran’ın dini lideri Hamaney’in belirleyici olacağını konuşuyor. Eurasia Group adlı düşünce kuruluşundan analist Cliff Kupchan, “Rejimin bekası söz konusu olursa, Hamaney’in sözü geçer. Ve elinin altında sadık ve acımasız pek çok silahlı güç bulunuyor” dedi.    

HAMANEY: İRAN’IN DÜŞMANLARI BİRLEŞTİ

İran’da 28 Aralık’ta ülkenin doğusundaki Meşhed kentinde hayat pahalılığını protesto ile başlayan ancak daha sonra rejim karşıtı sloganlarla giderek yayılan eylemlerde can kaybı en az 23’e yükseldi. İran dini lideri Ayetullah Hamaney, ülkedeki gösterilerden ‘İran’ın düşmanlarını’ suçladı.

Hamaney, dün Twitter’dan yaptığı açıklamada, “Son günlerde İran’ın düşmanları birleşti ve İslam Cumhuriyeti’nde karışıklık yaratmak için para, siyaset, silah ve istihbarat gibi farklı araçları kullandı. Düşman herhangi bir gedikten sızmak ve İran ulusuna saldırmak için her zaman bir fırsat kolluyor. Düşmanı durdurmak için gerekenler cesaret ruhu, fedakârlık ve insanların inancıdır” açıklamasında bulundu.

Amerikan Fox televizyonu, İran’da dini lider Hamaney ve kurmaylarının 31 Aralık 2017 tarihine kadar yaptığı bazı toplantı tutanaklarından sızan bilgilere ulaştığını öne sürdü. Fox, bu toplantılarda, “Allah yardımcımız olsun. Bu, çok karmaşık bir durum ve önceki olaylardan farklı” gibi ifadeler kullanıldığını iddia etti.

Ruhani, sürgündeki muhalif grupların İran’da şiddeti körüklediğini savundu. Fransa lideri Emmanuel Macron’la telefonda görüşen Ruhani, Halkın Mücahitleri Örgütü’ne ülkesinde barındırmaması yönünde çağrıda bulundu.

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Ali Şamhani, yaşananlardan yabancı ülkeleri sorumlu tuttu. Lübnan medyasına konuşan Şamhani, “İran’daki durumla ilgili etiketler ve mesajlar ABD, İngiltere ve Suudi Arabistan’dan geliyor. Durumla ilgili sosyal medya ağlarında yaşanan şey, İran halkına karşı bir vekalet savaşıdır” dedi.

Tahran Devrim Mahkemesi Başkanı Musa Gazanfer Abadi, üçüncü günden sonra gösterilere katılan eylemcilerin daha ağır cezalara çarptırılacağını açıkladı. Abadi, “Çünkü, İçişleri Bakanlığı tarafından gösterilerin izinsiz olduğu açıklaması yapılmasına rağmen, bu kimseler bilerek ve kasıtlı olarak toplumda kargaşa çıkarma girişiminde bulundu” dedi.

28 Aralık’tan bu yana süren protestolarda can kaybının arttığına dair haberler gelmeye devam ediyor. İran resmi makamlarının açıklamaları ve ülke medyasında yer alan haberlere göre, rejim karşıtı gösterilerde şu ana kadar en az 23 kişi hayatını kaybetti.

Tahran Vali Yardımcısı Ali Asgar Nasirbaht yaptığı açıklamada, “Tahran’da geçen cumartesi günü 200, pazar 150, pazartesi 100 kişi olmak üzere toplam 450 kişi gözaltına alındı” dedi.       

TRUMP İLE İRANLI YETKİLİLER ARASINDA TWİTTER KAPIŞMASI

ABD Başkan Donald Trump, Twitter’dan dün de paylaşımda bulunarak, “İran halkı nihayet gaddar ve çürümüş İran rejimine karşı harekete geçiyor. Onlara Başkan Obama’nın aptalca bir şekilde verdiği tüm para, terörizm ve ‘kendi ceplerine’ gitti. Enflasyon büyük, insan hakları yok, halkın da çok az yiyeceği var. ABD izliyor!” dedi. ABD liderine en sert tepki İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’ten geldi. Zarif, Twitter açıklamasında, “İran’ın güvenlik ve istikrarı, -Trump’ın bölgedeki en iyi arkadaşlarının halkından farklı olarak- oy ve protesto hakkına sahip kendi halkına bağlıdır” ifadesini kullandı. Öncesinde İran Dışişleri Sözcüsü Ghasemi, “Zamanını başka ülkelere aşağılayıcı tweet’ler atarak harcamak yerine, ülkesinde günde onlarca insanın öldürülmesi, milyonlarca evsiz ve aç insanın varlığı gibi iç meseleleri görse daha iyi eder” diyerek Trump’a yanıt vermişti.

Öte yandan, dün ABD’den bir dizi ‘İran’ açıklaması geldi. ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Halley, protestolarla ilgili BM Güvenlik Konseyi’ni acil toplantıya çağırdı. Beyaz Saray Sözcüsü Sarah Sanders, İran yönetimini vatandaşlarının barışçıl şekilde değişim isteklerini ifade haklarına saygı göstermeye çağırdı. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert ise, Tahran’dan kısıtlanan sosyal medyaya erişiminin normale döndürmesini istedi.  

DÜNYA YAKIN TAKİPTE

TÜRKİYE: Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İranlı mevkidaşı Cevad Zarif ile telefonda görüştü. Çavuşoğlu, Türkiye’nin İran’ın huzur ve istikrarına büyük önem verdiğini belirterek, itidal çağrısında bulundu. Dışişleri’nin açıklamasında ise, “Bir an önce ülkede sükunetin sağlanmasını ve sağduyunun hakim kılınarak olayların tırmanmasının önüne geçilmesini, kışkırtıcı söylem ve dış müdahalelerden kaçınılmasını temenni ediyoruz” denildi.

FRANSA: Fransa Dışişleri, Paris’in “kurban ve gözaltı sayısına ilişkin kaygı duyduğunu” belirtti.

AVRUPA BİRLİĞİ: AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini’nin sözcüsü Catherine Ray yaptığı açıklamada, “Barışçıl gösteri ve ifade özgürlüğünün garanti edilmesini umuyoruz” dedi.

BİRLEŞMİŞ MİLLETLER: BM, Genel Sekreter Antonio Gutteres’in İran’daki protestolarla ilgili haberleri takip ettiğini ve konuya ilişkin hükümet yetkilileri ya da başkaca figürlerle iletişime geçip geçmemeyi değerlendirdiğini duyurdu.

 

 
Etiketler: İRAN'DAKİ, İÇ, KARIŞIKLIKLARIN, AMACI, NE?,
Yorumlar
Diğer Yazılar
Kazananlar hep kötüler olur
RENGİN ADI YEŞİL
KÜÇÜK BEDENİN AĞIR YÜKÜ
BAHARDA AŞK BAŞKADIR...
ÇİÇEK DALINDA GÜZEL!
HÜZNÜME MUTLULUK OL!...
Karadeniz İzlenimleri
AŞKIN GİZEMİ
AFRİN Mİ O DA NE?
Cinsel İstismar Ve Türkiye
KIRLANGIÇLAR AŞK İLE ÇIRPAR KANATLARINI
YÜREĞİNDE "NAR" LEKESİ
YAŞAMAK AŞKTAN İBARET
KAYMAKAM DEDİĞİN BÖYLE OLMALI
Tedbirsizlik yaygın olunca, hem sıkıntı olur hem kaza!
Sonbahar ve Sen
3 ay boyunca uyudunuz mu?!
Yeni Eğitim Yılında En Büyük Sorun Öğretmen Açığı
Ne Çok Yitirdik...
Gıda Denetimleri Yapılmalı
Anız (Saman) Yakılmasına "HAYIR" !
ÖDÜLLENDİRİLMESİ GEREKEN SİLVAN CEZALANDIRILIYOR MU…?
İKİNCİ BAHAR'DA AŞK
Hoş Geldin Ey Ramaz-I Şerif
FEN LİSESİ MÜJDESİ
Diyarbakır Eğitiminde kalite dönemi
Aşk için ölüyorum
Sen Gidersen Cané
Yağmur Yüreklim...
İmkansız 'AŞK'
Çevrecilik mi?
Silvan seni asla Unutmayacak...
Bir koltukta 3 müdür!
Yaşamda Saygı, Gazeteciye Sevgi
Sahi eğitimde nerdeyiz?
Cinayetler Şehrinde
Hastane Yatak Sayısı Neden Düşürüldü?
MEŞHUR TAVACI RECEP USTA / RECEP BUDAK
KASIMDA AŞK BAŞKADIR…
İlana Çıkmayan İhale ve Şeffaflık
MUSUL’U DÜNYA KURTARACAK, DÜNYAYI MUSUL
SONHABAR VE YAPRAK
NEDEN VE SONUÇ OLAN 'SEVGİ'
TOPRAK AŞKIN YOLDAŞIDIR
Umudun adı, Fen Lisesi olsun
Mutluluk için savaşmak gerek
Yetimin başını okşamanın bile büyük mükafatı vardır
Sahi STK’lar ne işe yarar?
İş-Kur Rant Kapısı mı?
Gözlerdeki fırtınanın adıdır “Boran”
KENDİNİ ÖLDÜREN YAŞAM
Hasta Çok, Doktor Yok!
GELECEK ELLERİMİZDE
YİTİRİLENİN MEKTUBU
200 Yıl Yaşamak İster misiniz?
"Güneş'in Çocuklarını Üşütmeyelim"
Sur Nere, Toledo Nerde
DOMUZ GRİBİ VE BARIŞIN PANDEMİSİ
Kardeşlik İnsanlıktır
Neyin güvenlik sorunu?
Ölüyorlar...!!!!
Geçmişin karanlığından, geleceğin aydınlığına
-BORAN-
"Yaprak döker bir yanımız Bir yanımız kan reva içinde"
Bu bir sel felaketi değil!
Okullarda Eğitim Yok Mu?
Savaş ve Aşk
2015 SİLVAN SESİZLİĞİN ÇIĞLIGI VE SAVAŞA HAYIR DİYEN ÇOCUKLAR
MEDYA FARELERİ İŞ BAŞINDA
SİLVAN SAVAŞ ALANI GİBİ...
KÜRTLER NE İSTİYOR?
BAŞKASI AÇKEN TOK YATMAK…
NEDEN SAVAŞ NEDEN KAN?
IŞİD VE TÜRKİYE
SİLVAN DERT KÜPÜ!...
SİLVAN UÇURUMA DOĞRU SÜRÜKLENİYOR
SAVAŞ ÇIĞIRTKANLIĞI
SİLVAN KİMLERE EMANET!...
İMAM YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ OLURSA
SANDIKTAN HDP ÇIKTI
SANDIKTAN HDP ÇIKTI
SİLVAN’DA TACİZ OLAYI
YİNE YENİ YENİDEN SEÇİM!... (2)
YİNE YENİ YENİDEN SEÇİM!...
Bölge Susuz Kalacak!
Kaya gibi Adam
GÜNEYDOĞU’DA KADIN OLMAK!
Hırsız Kim?
Işte örnek işletmeci
“Dok-tor-suz Hastane“
İYİLİK-SAĞLIK
Ortadoğu'da Kaygan Zemin
İŞİD DECCAL mi?
DAĞLAR EZGİLERİ DİNLEDİ!
Cezaevi Ölümevi Olmasın !
BİRLİK(TE) ÖZGÜR YAŞAM
İstiklal Marşı Direnişi mi, yoksa tayin telaşı mı?
Vatandaş Ödeyemez, Esnaf Tahsil Edemez
Geleceği aydınlatan KİTAPLAR
BAHARLA DİRİLEN GÜNLER
1 Mayıs'ta çalışıyorum.
HEWLÊR
LEHÎ Bİ LEHÎ SEFERBERî
Silvan'ın lidere değil, Yöneticiye ihtiyacı var
BDP'nin Seçim Zaferi
ÖZLENEN SİLVAN
AKBABALAR ÜŞÜŞTÜ!...
Kültür Emperyalizminin Toplum Üzerindeki Etkisi
Seçim Geliyooooor
HASRETİMSİN…
UMUDUN UMUDUM OLSUN…
RÜZGAR EKEN, FIRTINA BİÇER!
EĞİTİMDE GELİNEN SON NOKTA…
DİCLE’DE AŞK VE SU
AŞK SEN NELERE KADİRSİN...
YERELDEN GENELE HEP TUFAN…
YAŞAM NEDİR?
SONBAHARDAKİ YAPRAK DÖKÜMÜ...
ARAMAMAMI İSTİYORSAN...
Ben, artık BİR ACAYİP ADAMIM…
SİLVANLI OLMAK
KUYRUĞA GEL VATANDAŞ!
MAKSAT AĞZIMIZ TATLANSIN
SİLVAN'A BAŞKAN ARIYOR...
DEMOKRATİKLEŞTİK Mİ ACABA?
ÖYLE ÖZLEDİM Kİ SENİ?
DENİZLERDE ESEN AŞK HAVASI
BİR BAYRAM SABAHI
Bırakın İki Yüzlü Dolaşmayı...
O Adama Benzemek…
ÇOCUKLUĞUMUN RAMAZANLARI...
MUTLULUĞUN RESMİ
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİNE BAK!...
SANA KIYAMADIĞIM İÇİN KENDİME KIYAMADIM…
GÖZLERİN…
HUZURUN ÖTESİNDE BİR YER
BİR MEKTUP
BİR BÜROKATIN BAŞARISI
BU AŞKIN TARİFİ SENDE
SİLVAN’A GÖSTERİLEN ÖZEN
KANDAKİ ZEHİR
KALDIRIM İŞGALİ CAN ALDI
MAVİ MARMARA OLAYI VE İSRAİL
NEVROZUN BARIŞA UZANAN ELİ
BARIŞA YAKIN OLMAK
DİKENLİ GÜLLER
SİLVAN’IN DEĞİŞEN YÜZÜ
SİLVANLI OLMAK
ÇİÇEKLER SOLMASIN
Engelsiz Bir Yaşam!...
‘Savaşın kazananı, barışın kaybedeni olmaz’
İNSANIN İNSANA YANMASI…
YENİDEN YAŞAYALIM...
Neye Göre Pazarlık Usullü ve Doğrudan Temin
Okulda Ne Giyeceğim ?
MEDENİYETLER ÜLKESİNDE YAŞAM (!)
Tarihi Diyarbakır ve Spor
KARANLIĞIN GÖLGESİ İSYANIM
10. Gurur Yılımızdan Merhaba
İLAV.GOV.TR

Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Kasımpaşa
12
0
0
0
4
4
2
Galatasaray
9
0
1
0
3
4
3
Medipol Başakşehir
9
0
1
0
3
4
4
Kayserispor
8
0
0
2
2
4
5
Atiker Konyaspor
8
0
0
2
2
4
6
Antalyaspor
7
0
1
1
2
4
7
Evkur Yeni Malatyaspor
7
0
1
1
2
4
8
Beşiktaş
7
0
1
1
2
4
9
Trabzonspor
7
0
1
1
2
4
10
Demir Grup Sivasspor
4
0
2
1
1
4
11
MKE Ankaragücü
4
0
2
1
1
4
12
Bursaspor
3
0
1
3
0
4
13
Fenerbahçe
3
0
3
0
1
4
14
Göztepe
3
0
3
0
1
4
15
Aytemiz Alanyaspor
3
0
3
0
1
4
16
Çaykur Rizespor
2
0
2
2
0
4
17
Akhisarspor
2
0
2
2
0
4
18
BŞB Erzurumspor
1
0
3
1
0
4
Arşiv
Anketler
Silvan'da Fen Lisesi Olsun mu?
Haber Yazılımı