Yazı Detayı
06 Kasım 2018 - Salı 14:52 Bu yazı 241 kez okundu
 
FARQİN & (SİLVAN)
İhsan YILMAZ
İhsanyilmaz_761@hotmail.com
 
 

ARQİN & (SİLVAN)

Taniyalim HURRİ DÖNEMİ Bu kadim kavimlerin bölgedeki geçmişleri yaklaşık M. Ö. 3000 yıllarına kadar ulaşır. “Huriler bölgeye geldikten sonra bugünkü Amida (Diyarbekir) yöresinde büyük bir medeniyet yarattılar. Hata Amida (Diyarbekir) ilinin temelinin Huriler tarafından atıldığı ileri sürülmektedir.”[1] Babil dilinde “Hurri”, mağara anlamına gelir ve farklı kaynaklarda “Khurrî, Kurrî, Xurrî, Kharru, Xorr, Hor, Horît” olarak geçer. Bölge M. Ö. 2300 yıllarından itibaren yaklaşık olarak beş yüz yıl Akadların hükmünde kalır ve daha sonra “Hurriler bütün bölgede egemenliklerini yeniden kurarlar. Egemen oldukları bölgenin sınırları doğuda Zağros dağlarına, batıda Akdeniz’e, güneyde Kerkük’e ve güneybatıda Kenan ülkesine kadar genişlettiler.” [2]

MİTANİLERİN EGEMENLİĞİ

M. Ö. 1600’den 1300 yıllarına kadar bölgede Hurrilerin akrabaları olan Mitanniler hüküm sürer ve 1260’li yıllarında ise Diyarbekir’in önemli bir bölümü de içinde olmak üzere “Mitanni ülkesinin bir kısmı Asurların ve diğer bir kısmı da Hititlerin hükmü altına girer. Asurların Diyarbekir ve çevresi üzerindeki egemenlikleri (M.Ö. 1260-653) yıllarına kadar devam eder, ondan sonra da Diyarbekir’in doğu ve güneydoğu bölgesi yaklaşık 75 yıl Nerib* ve Kirhi (Kirhu) yerel prenslikleri, batı ve kuzeybatısı da Kummuh prensliklerinin yönetimi altına girer. M. Ö. 1116 yıllarında bütün Diyarbekir bölgesi tekrar yaklaşık altmış yıl Asurların hükmü altında kalır.”[3]

ARAMİ, ASSUR, İSKİT AKINLARI

Bu dönemde Asurların zayıflamasıyla birlikte bölgeye Arami akınları başlar ve Aramiler yaklaşık 225 yıl bölgede hüküm sürdükten sonra, M. Ö. 825 yıllarında bölge tekrar Asurların hükmü altına girer ki bu Asurların bölgedeki üçüncü egemenlik dönemidir. Bu dönem de yaklaşık yetmiş beş yıl sürer ve ondan sonra Amid ya da diğer adıyla Diyarbekir yaklaşık 40 yıl da Urartuların (775-735) egemenliği altında kalır. URARTU VE MED DÖNEMİ Kısa süreli İskit egemenliğinden sonra başta Urartu ülkesi olmak üzere tüm bölge M. Ö. 630 yıllarında Medlerin yönetimine geçer. Medlerin yaklaşık seksen yıl süren idaresinden sonra Diyarbekir, 220 yıl da Pers idaresinde kalır.

BÜYÜK İSKENDER VE SELEVKUSLARIN İDARESİ...

Diyarbekir M. Ö. 330 yıllarında kısa bir dönem Büyük İskender’in hükmünde kaldıktan sonra, yaklaşık 80 yıl da Selevkoslar buraya hüküm eder. PART VE ROMA DÖNEMİ 140 yıllarından itibaren yaklaşık 55 yıl Partların hükmüne giren Diyarbekir, 85-69 yılları arasında da Büyük Tigran’ın idaresinde kalır. M. Ö. 69 yılında Diyarbekir Romalıların (Bizanslıların) egemenliği altına girer ve zamanla Romalılar ile Partlar arasında el değiştirse de M. S. 226 yıllarına kadar onların yönetiminde kalır.

170 YILLIK SASANİ EGEMENLİĞİ

 

Bu tarihten sonra, yaklaşık 170 yıl Sasaniler bölgede hüküm sürer. M. S. 395 yılında bölge Roma İmparatoru ile Sasani hükümdarı arasında paylaşılır[4] ve bugünkü Kuzey Kürdistan coğrafyasının çok önemli bir bölümü Bizans İmparatorluğu idaresi altına girer.

 

ARAP-İSLAM EGEMENLİĞİ BAŞLAR

240 yıl Bizans yönetiminde kalan Amid/Diyarbekir ve çevresi, Ömer Bin Hattab’ın halifeliği döneminde Arap-İslam egemenliği altına girer (639) ve böylece Sasanilerin de bölge üzerindeki egemenliği son bulur.

MERVANİ YÖNETİMİ

Arap-İslam egemenliği altına giren Amid, 984 yılında Asıl adı Abdullah Hüseyin olan ve Bad adıyla bilinen Badü’l Kurdî Beni Dostık yönetimindeki Mervanilerin egemenliğine girene kadar, yaklaşık 345 yıl Arap egemenliği altında Emevi, Abbasi ve Hamdaniler tarafında yönetilmiş. Dostık, dört yıl sonra öldürüldüğünde onun yerine, yeğeni “Ebû Ali El Hasan bin Mervan-ül Kurdî, Mervanî hükümdarlığını teşkil etmiştir.”[5] Ebû Ali 997 senesinde öldürüldükten sonra yerine El Malik Ebû Mansur Said geçti. Ebû Mansur Said, 1011/12 yıllarında veziri Şîro ve Şîro’nun oğlu Felyus tarafından öldürüldü. Ondan sonra da Meyafarkin’in en uzun süreli hükümdarlığını yapacak olan Ebû Nasr Ahmed bin Mervan yönetime geçti. Amid, yaklaşık 100 yıl Mervani yönetiminde kaldı. Mervanilerin en uzun dönemli hükümdarları Ebû Nasr Ahmed bin Mervan, 1011’de hükümdar oldu, “Nasruddevle” unvanını aldı, 53 yıl hüküm sürdü ve 29 Şevval 453 (Miladi 1062) tarihinde vefat etti.[6] “Nasruddevle Ebû Nasr Ahmed dönemi (1011-12/ 9 Kasım 1061); hakikaten bu bölgenin altın devri olmuştur. Kendisi bütün Diyarbekir bölgesi şehirlerini, bilhassa Amid (Amed) şehrini ve surlarını, Meyafarkini imar ve tahkim etmiştir.”[7] Ebû Nasr bin Mervân’ın ölümünden sonra ülke toprakları Nasır ve Saîd adlı oğulları arasında bölüşüldü ve bu bölünme nedeniyle Mervanilerin gücü zayıflamaya başladı. 1096 senesinde Dimeşk Selçukluları şiddetli bir çarpışmadan sonra bölgeyi ele geçirdi. Mervani Hükümdarlığının son bulduğu yıllarda, aynı zamanda bölgeye Haçlı seferleri de başlamıştı.

KÜRT EMİRLİKLERİ BAĞIMSIZ DEVLET GİBİYDİ

Mervaniler başta olmak üzere bu dönemde Kürdistan coğrafyasının farklı bölgelerinde egemenliğini sürdüren Kürd emirlikleri adeta birer bağımsız devlet gibiydi. Mervaniler izledikleri dış siyasetle dönemin büyük gücüne sahiptiler.

 
Etiketler: FARQİN, &, (SİLVAN),
Yorumlar
Diğer Yazılar
Kazananlar hep kötüler olur
RENGİN ADI YEŞİL
KÜÇÜK BEDENİN AĞIR YÜKÜ
BAHARDA AŞK BAŞKADIR...
ÇİÇEK DALINDA GÜZEL!
HÜZNÜME MUTLULUK OL!...
Karadeniz İzlenimleri
AŞKIN GİZEMİ
AFRİN Mİ O DA NE?
Cinsel İstismar Ve Türkiye
KIRLANGIÇLAR AŞK İLE ÇIRPAR KANATLARINI
İRAN'DAKİ İÇ KARIŞIKLIKLARIN AMACI NE?
YÜREĞİNDE "NAR" LEKESİ
YAŞAMAK AŞKTAN İBARET
KAYMAKAM DEDİĞİN BÖYLE OLMALI
Tedbirsizlik yaygın olunca, hem sıkıntı olur hem kaza!
Sonbahar ve Sen
3 ay boyunca uyudunuz mu?!
Yeni Eğitim Yılında En Büyük Sorun Öğretmen Açığı
Ne Çok Yitirdik...
Gıda Denetimleri Yapılmalı
Anız (Saman) Yakılmasına "HAYIR" !
ÖDÜLLENDİRİLMESİ GEREKEN SİLVAN CEZALANDIRILIYOR MU…?
İKİNCİ BAHAR'DA AŞK
Hoş Geldin Ey Ramaz-I Şerif
FEN LİSESİ MÜJDESİ
Diyarbakır Eğitiminde kalite dönemi
Aşk için ölüyorum
Sen Gidersen Cané
Yağmur Yüreklim...
İmkansız 'AŞK'
Çevrecilik mi?
Silvan seni asla Unutmayacak...
Bir koltukta 3 müdür!
Yaşamda Saygı, Gazeteciye Sevgi
Sahi eğitimde nerdeyiz?
Cinayetler Şehrinde
Hastane Yatak Sayısı Neden Düşürüldü?
MEŞHUR TAVACI RECEP USTA / RECEP BUDAK
KASIMDA AŞK BAŞKADIR…
İlana Çıkmayan İhale ve Şeffaflık
MUSUL’U DÜNYA KURTARACAK, DÜNYAYI MUSUL
SONHABAR VE YAPRAK
NEDEN VE SONUÇ OLAN 'SEVGİ'
TOPRAK AŞKIN YOLDAŞIDIR
Umudun adı, Fen Lisesi olsun
Mutluluk için savaşmak gerek
Yetimin başını okşamanın bile büyük mükafatı vardır
Sahi STK’lar ne işe yarar?
İş-Kur Rant Kapısı mı?
Gözlerdeki fırtınanın adıdır “Boran”
KENDİNİ ÖLDÜREN YAŞAM
Hasta Çok, Doktor Yok!
GELECEK ELLERİMİZDE
YİTİRİLENİN MEKTUBU
200 Yıl Yaşamak İster misiniz?
"Güneş'in Çocuklarını Üşütmeyelim"
Sur Nere, Toledo Nerde
DOMUZ GRİBİ VE BARIŞIN PANDEMİSİ
Kardeşlik İnsanlıktır
Neyin güvenlik sorunu?
Ölüyorlar...!!!!
Geçmişin karanlığından, geleceğin aydınlığına
-BORAN-
"Yaprak döker bir yanımız Bir yanımız kan reva içinde"
Bu bir sel felaketi değil!
Okullarda Eğitim Yok Mu?
Savaş ve Aşk
2015 SİLVAN SESİZLİĞİN ÇIĞLIGI VE SAVAŞA HAYIR DİYEN ÇOCUKLAR
MEDYA FARELERİ İŞ BAŞINDA
SİLVAN SAVAŞ ALANI GİBİ...
KÜRTLER NE İSTİYOR?
BAŞKASI AÇKEN TOK YATMAK…
NEDEN SAVAŞ NEDEN KAN?
IŞİD VE TÜRKİYE
SİLVAN DERT KÜPÜ!...
SİLVAN UÇURUMA DOĞRU SÜRÜKLENİYOR
SAVAŞ ÇIĞIRTKANLIĞI
SİLVAN KİMLERE EMANET!...
İMAM YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ OLURSA
SANDIKTAN HDP ÇIKTI
SANDIKTAN HDP ÇIKTI
SİLVAN’DA TACİZ OLAYI
YİNE YENİ YENİDEN SEÇİM!... (2)
YİNE YENİ YENİDEN SEÇİM!...
Bölge Susuz Kalacak!
Kaya gibi Adam
GÜNEYDOĞU’DA KADIN OLMAK!
Hırsız Kim?
Işte örnek işletmeci
“Dok-tor-suz Hastane“
İYİLİK-SAĞLIK
Ortadoğu'da Kaygan Zemin
İŞİD DECCAL mi?
DAĞLAR EZGİLERİ DİNLEDİ!
Cezaevi Ölümevi Olmasın !
BİRLİK(TE) ÖZGÜR YAŞAM
İstiklal Marşı Direnişi mi, yoksa tayin telaşı mı?
Vatandaş Ödeyemez, Esnaf Tahsil Edemez
Geleceği aydınlatan KİTAPLAR
BAHARLA DİRİLEN GÜNLER
1 Mayıs'ta çalışıyorum.
HEWLÊR
LEHÎ Bİ LEHÎ SEFERBERî
Silvan'ın lidere değil, Yöneticiye ihtiyacı var
BDP'nin Seçim Zaferi
ÖZLENEN SİLVAN
AKBABALAR ÜŞÜŞTÜ!...
Kültür Emperyalizminin Toplum Üzerindeki Etkisi
Seçim Geliyooooor
HASRETİMSİN…
UMUDUN UMUDUM OLSUN…
RÜZGAR EKEN, FIRTINA BİÇER!
EĞİTİMDE GELİNEN SON NOKTA…
DİCLE’DE AŞK VE SU
AŞK SEN NELERE KADİRSİN...
YERELDEN GENELE HEP TUFAN…
YAŞAM NEDİR?
SONBAHARDAKİ YAPRAK DÖKÜMÜ...
ARAMAMAMI İSTİYORSAN...
Ben, artık BİR ACAYİP ADAMIM…
SİLVANLI OLMAK
KUYRUĞA GEL VATANDAŞ!
MAKSAT AĞZIMIZ TATLANSIN
SİLVAN'A BAŞKAN ARIYOR...
DEMOKRATİKLEŞTİK Mİ ACABA?
ÖYLE ÖZLEDİM Kİ SENİ?
DENİZLERDE ESEN AŞK HAVASI
BİR BAYRAM SABAHI
Bırakın İki Yüzlü Dolaşmayı...
O Adama Benzemek…
ÇOCUKLUĞUMUN RAMAZANLARI...
MUTLULUĞUN RESMİ
KADIN ERKEK EŞİTLİĞİNE BAK!...
SANA KIYAMADIĞIM İÇİN KENDİME KIYAMADIM…
GÖZLERİN…
HUZURUN ÖTESİNDE BİR YER
BİR MEKTUP
BİR BÜROKATIN BAŞARISI
BU AŞKIN TARİFİ SENDE
SİLVAN’A GÖSTERİLEN ÖZEN
KANDAKİ ZEHİR
KALDIRIM İŞGALİ CAN ALDI
MAVİ MARMARA OLAYI VE İSRAİL
NEVROZUN BARIŞA UZANAN ELİ
BARIŞA YAKIN OLMAK
DİKENLİ GÜLLER
SİLVAN’IN DEĞİŞEN YÜZÜ
SİLVANLI OLMAK
ÇİÇEKLER SOLMASIN
Engelsiz Bir Yaşam!...
‘Savaşın kazananı, barışın kaybedeni olmaz’
İNSANIN İNSANA YANMASI…
YENİDEN YAŞAYALIM...
Neye Göre Pazarlık Usullü ve Doğrudan Temin
Okulda Ne Giyeceğim ?
MEDENİYETLER ÜLKESİNDE YAŞAM (!)
Tarihi Diyarbakır ve Spor
KARANLIĞIN GÖLGESİ İSYANIM
10. Gurur Yılımızdan Merhaba
İLAV.GOV.TR

Ulusal Gazeteler
Bizim Gazete
Alıntı Yazarlar
Nöbetçi Eczane


Nöbetçi eczanlerle ilgili detaylı bilgi için lütfen tıklayın.

Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Başakşehir
27
0
1
3
8
12
2
Galatasaray
23
0
3
2
7
12
3
Kasımpaşa
22
0
4
1
7
12
4
Yeni Malatyaspor
21
0
3
3
6
12
5
Antalyaspor
20
0
4
2
6
12
6
Ankaragücü
19
0
5
1
6
12
7
Beşiktaş
18
0
4
3
5
12
8
Göztepe
18
0
6
0
6
12
9
Konyaspor
17
0
3
5
4
12
10
Trabzonspor
16
0
4
4
4
12
11
Sivasspor
14
0
4
5
3
12
12
Bursaspor
13
0
3
7
2
12
13
Fenerbahçe
13
0
5
4
3
12
14
Akhisar Bld. Spor
12
0
6
3
3
12
15
Kayserispor
12
0
6
3
3
12
16
Alanyaspor
12
0
8
0
4
12
17
Bb Erzurumspor
11
0
5
5
2
12
18
Çaykur Rizespor
8
0
6
5
1
12
Arşiv
Anketler
Silvan'da Fen Lisesi Olsun mu?
Haber Yazılımı